Para celebrar a chegada da primavera, a chegada do mes de maio, imos cantar este
cantiga, este "maio" tradicional de Moaña, recollido polo músico e etnógrafo
Xavier Blanco.
AQUÍ VÉN O MAIO CARGADO DE FLORES
AQUÍ VÉN O MAIO SEMENTANDO AMORES
A tradición dos maios
"Aínda que existen moitas hipóteses sobre a súa orixe, unha das máis empregadas
fala de cando xurden os primeiros rituais que teñen que ver coa recolección.
A
xesta é a pranta silvestre por excelencia que simboliza o maio.
Antigamente
collíanse no monte e pendurábanse na roupa ou cubrindo o corpo, nos carros,
casas e incluso se adornaban os camiños máis transitados.
Desta tradición
primixenia destaca o "maio humán", que percorría os pobos e vilas para anunciar
o maio.
Actualmente desenvólvese na época da exaltación das flores durante a
estación primaveral. O máis común é celebralo arredor do primeiro de maio.
Aínda
que tamén existen outras variedades coma o "maio figurado" ou o "maio maiolo", a
expresión máis común e arraigada é a do "maio de palleiro".
Ata hai uns anos,
estas expresións artísticas facían que se xuntaran os nenos e as nenas para
compoñer as coplas e armar as figuras co fin de percorrer os diferentes eirados
do pobo e representalos o día primeiro de maio.
As coplas describían normalmente
o proceso de construcción do maio e outros sucesos e anécdotas ocorridas a nivel
local nacional e incluso estatal.
O maio de palleiro, tamén chamado árbore do
maio, ten forma de palleiro cónico armado sobre unha estructura de varas de cana
ou pau con catro asas para podelo transportar. Pode ir revestido con todo tipo
de vexetais según a zona, sendo os máis comúns a xesta, fiuncho, todo tipo de
flores, bugallos, ovos e froitas coma laranxas ou limóns... Na súa cúpula pode
levar unha coroa de flores moi elaborada e colorida.
Tradicionalmente para a
representación artística, metíase un neno ou nena dentro do palleiro, o cal
representaba a voz do maio. Os demáis compoñentes do grupo cantaban as coplas
arredor do maio mentres batían os palitroques para o acompañamento.
Do mesmo xeito que sucedía na maioría das representacións do ciclo do ano que
desenvolvían os nenos e nenas, a costume era pedir perriñas, carto pequeno para
gastar en melindres ou algunha outra trapallada. Ademáis o xuntado referenciaba
a valoración do traballo." (Do blog de Xavier Blanco)
A Asociación Europea para a Música nas Escolas (EAS), convidounos a celebrar o Día Europeo da Música nas Escolas, ou EuDaMus 2025, que este ano ten un lema súper chulo: "Unlocking Voices" (Desbloqueando Voces), e os nenos e nenas de 3º, 4º, 5º e 6º de Primaria do CEIP da Cruz, elixiron "A saia da Carolina" para participar neste convite tan especial.
O día 14 de marzo ás 11 da mañá, mostraranse todos os traballos e proxectos musicais na cerimonia inaugural.
Ese día estaremos moi atentos para ver como en toda Europa vaise escoitar a nosa versión desta canción tradicional cantada en galego (que tamén se canta en Portugal, León e Asturias).
Así que preparade os vosos instrumentos, afinade as vosas voces e imos facer música xuntos para celebrar ese día tan chulo!
Na próxima semana celebraremos o Magosto no CEIP da Cruz, e imos recibir a visita das pandeireteiras "As Camoesas", dirixidas por Eva Méndez, que foi alumna do cole.
Para poder cantar con elas, imos aprender dúas cantigas.
1- O pasadobre de Laxoso (Pontecaldelas), coñecido por "Ole, laranxiña"
Aquí escoitamos ás propias mulleres de Laxoso, que se uniran para formar o grupo "Dignas do querer".
Unha delas, Áurea Adán, colaborou moitas veces no programa Luar da TVG; tiña moi boa voz, sabía moitísimas cantigas e tamén improvisaba coplas.
Nunha entrevista que lle fixeron, inventou estas dúas letras, animando aos nenos a falar en Galego:
Falade galego, nenos,
xa o falaba a vosa avoa.
Para falar ben galego,
hai que mamalo na escola
Cantade todos en galego,
cantade con alegría;
o galego é o noso,
xa o dicía Rosalía
O programa "Alalá" tamén fixo un programa dedicado ás cantareiras de Laxoso:
E 4 anos máis tarde fíxose outro "Alalá" a "Dignas do querer":
2- "O Verdegaio" é unha cantiga galego-portuguesa, aprendida a Isaura do Xerelo, de Calvos de Randín (Ourense), e que as famosas pandeireteiras Leilía gravaron hai xa uns anos:
Esta canción foi gravada polo grupo "Fuxan os ventos". A letra é a adaptación ao galego do poema "A trova do amor Lusíada", do poeta portugués Manuel Alegre.
Aquí tedes 2 versións: unha, da cantante Tamy Madoy (prima dunha alumna de 5º) e outra de Fuxan os Ventos.
A primeira canción para este curso é "Nomeando a chuvia", sobre un poema de Fina Casalderrey onde aparecen palabras en galego que serven para nomear a chuvia.
A música é de Néstor Blanco e canta Uxía (do CD "Lingua guapa").
As nenas e nenos de 4º de Primaria están descubrindo un superinstrumento: AS CUNCHAS, e xa comezaron a practicar diferentes ritmos para chegar a ser uns cracks da percusión galega:
Os nenos e nenas de 5º e 6º están investigando sobre os instrumentos da Música Tradicional Galega.
Irea Pérez e Julia Alonso expuxeron o seu traballo sobre a pandeireta.
Aquí tedes un padlet sobre a pandeireta, onde podedes atopar aínda máis información: Padlet pandeireta
Tamén podedes escoitar o Podcast sobre a pandeireta en Radio Camosiña:
.jpg)
